CPN Kalendar za 2018. | U saradnji sa FPU, Designed.rs i Coba&associates

CPN Kalendar za 2018.

Predstavljamo Kalendar Centra za promociju nauke za 2018. godinu!

 

Kalendar je realizovan u saradnji sa Fakultetom primenjenih umetnosti, portalom Designed.rs i dizajn studijom Coba&associates.

 

 

 

Najveći doprinos realizaciji novog kalendara Centra za promociju nauke za 2018. godinu, dali su bivši i sadašnji studenti Fakulteta primenjenih umetnosti u Beogradu, pod mentorsvom docentkinje Jane Oršolić.

Autori koji su svojim ilustracijama doprineli ovom projektu su: Sanja Stojkov, Aleksandar Zolotić, Mihailo Kalabić, Marko Jozović, Tanja Stevanović, Milica Pantelić, Danilo Trbojević, Milica Živanović, Vukašin Stančević, Marko Gole, Milica Radenković, Vanja Seferović. Svima njima jedno veliko HVALA!!!!

Kalendar je dizajniran u okviru studija Coba&associates.

Kalendar CPN 2018, na koji smo svi ponosni, upravo je izašao iz štampe. Štampan je u ograničenom tiražu od 200 komada. Preporučujemo da svoj primerak što pre potražite u Prodavnici Centra za promociju nauke, koja se nalazi na adresi Centra, u ulici Kralja Petra br.46 u Beogradu.

Zahvaljujemo se Centru za promociju nauke što su nam omogućili da budemo deo ovog divnog projekta. Hvala Dariju Janoševiću, Ivani Smolović, Ivanu Umeljiću, Slobodanu Jevtiću, Ljiljani Ilić i Danijeli Vučićević iz CPN-a na lepoj i uspešnoj saradnji. 

Koncept kalendara se sastoji u tome da je 12 autora ilustrovalo 12 pronalazaka naučnika koji su rođeni u datom mesecu. 

JANUAR

Naučnica Sofija Kovaljevska rođena je 15. januara 1850. godine. Ilustracijom ove važne dame i njenih matematičkih mozgalica pozabavila se Sanja Stojkov. 

Sofija Kovaljevska je ruska matematičarka čije je samostalno proučavanje diferencijalnih jednačina izazvalo oduševljenje u naučnim krugovima i ubrzo ušlo u sve osnovne lekcije iz matematike pod imenom Teorema Koši-Kovaljevska. Sofija je prva žena doktor nauka u Evropi. Njen najveći trijumf dogodio se 1888. kada je svoj rad „O rotaciji krutog tela oko fiksirane tačke“ predala na takmičenje za nagradu Bordin Francuske akademije nauka – i pobedila! Čitavog života bila je istrajno posvećena borbi za žensko pravo na obrazovanje i rad.

FEBRUAR

Naučnica Ksenija Atanasijević rođena je 5. februara 1894. godine. Njenu ilustraciju izneo je Aleksandar Zolotić. 

Ksenija Atanasijević je prva žena docent i prva žena koja je doktorirala na Beogradskom univerzitetu. Diplomirala je čistu filozofiju sa klasičnim jezicima, a potom za doktorski rad uzima delo Đordana Bruna i traga za retkim knjigama o njemu po čitavoj Evropi. Sa 28 godina brani svoju doktorsku tezu „Brunovo učenje o najmanjem“, 16. januara 1922. godine, spremna da objasni i matematičke formule koje se tiču dela ovog filozofa. Ksenija se vatreno zalagala za ravnopravnost žena u društvenom životu Kraljevine Jugoslavije.

MART

Naučnik Vilhelm Konrad Rendgen rođen je 27. marta 1845. godine. Mihailo Kalabić nam ilustracijom predstavlja njegovo viđenje najvažnijeg pronalaska ovog naučnika - rendgenskih zraka. 

Nemački fizičar Vilhelm Konrad Rendgen proizveo je i registrovao elektromagnetne talase danas poznatije kao rendgenski zraci. Spavao je u svojoj laboratoriji neprekidno ispitujući njihove osobine, i privremeno ih je nazvao iks-zraci, koristeći matematičko označavanje za nepoznatu veličinu (h). Kada je postao poznat, ovi zraci su po njemu dobili ime –rendgenski, mada je on i dalje radije koristio prvobitni naziv. Nobelovu nagradu za fiziku dobija 1901. godine, a iz moralnih pobuda odbija da zaštiti svoj rad patentom. U novembru 2004. godine, Internacionalna unija za čistu i primenjenu hemiju dala je 111. elementu u periodnom sistemu ime rendgenijum.

APRIL

Naučnik Karl Fridrih Gaus rođen je 30. aprila 1777. godine. Marko Jozović nam donosi ilustraciju značajnih otkrića ovog naučnika.

Nemački naučnik Karl Fridrih Gaus, poznat kao „princ matematičara“, matematiku je nazivao „Kraljicom nauke“, a zavoleo ju je još u detinjstvu. Došao je do zadivljujućeg otkrića ‒ konstruisao je pravilan poligon sa sedamnaest stranica. Ponosan na ovo dostignuće, počeo je da vodi dnevnik u kojem je beležio svoja značajna otkrića, uključujući i ono da je svaki prirodan broj zbir najviše tri trougaona broja. Taj dokument ostaje prilično dragoceno svedočanstvo matematičke istorije. Godine 1799. Gaus je doktorirao odbranivši svoju teoriju da svaka algebarska jednačina ima barem jedno rešenje. U knjizi „Pitanja o aritmetici“, koja se smatra jednim od najznačajnijih dela na polju matematike, Gaus je dokazao da je pomoću lenjira i šestara moguće konstruisati mnogougao.


MAJ

Naučnik Mihailo Petrović Alas rođen je 6. maja 1868. godine. Tanja Stevanović se detinje poigrala, i iznela šarmantnu interpretaciju hidrointegratora Mike Alasa. 

Srpski matematičar i pronalazač Mihailo Petrović Alas, konstruisao je hidrointegrator i sa njime osvojio zlatnu medalju na Svetskoj izložbi u Parizu 1900. godine. Po svom naučnom radu i rezultatima Alas je u samom vrhu srpske nauke, i je jedini matematičar među 100 najznamenitijih Srba. Njegova posebno velika zasluga je osnivanje Beogradske matematičke škole, iz koje je proistekao veliki broj onih koji su nastavili njegovo delo. Sve doktorske disertacije iz matematike odbranjene na Beogradskom univerzitetu od 1912. do Drugog svetskog rata pisane su pod mentorstvom Mihaila Petrovića Alasa.

JUN

Naučnik Džejms Klerk Maksvel rođen je 13. juna 1831. godine. Apstraktnom ilustracijom Maksvelovog opusa Milica Pantelić nam je ulepšala mesec jun. 

Škotski fizičar i matematičar Džejms Klerk Maksvel definisao je diferencijalne jednačine, poznate i kao Maksvelove jednačine, koje opisuju ponašanje i veze električnog i magnetnog polja, kao i njihovu interakciju sa materijom. Istražujući vezu između elektriciteta i magnetizma, prema Faradejevoj ideji, zaključio je da su iste talasne prirode čija je brzina ravna brzini svetlosti (3,0 × 108 m/s), kao i da je vidljiva svetlost elektromagnetne prirodne radijacije. Tvrdio je da su infracrvena i ultraljubičasta svetlost međusobno iste prirode. Maksvel se bavio i istraživanjima termodinamike kretanja molekula gasova, iz čega je proizašao Zakon distribucije po Maksvel-Bolcmanu, koji objašnjava nastanak toplote usled kretanja molekula. Godine 1861. proizveo prvu kolor fotografiju.

JUL

Naučnica Rosalind Frenklin rođena je 25. jula 1920. godine. Danilo Trbojević nam je svojom ilustracijom predstavio najzabavniju DNK strukturu koju smo ikada videli. 


Engleska hemičarka Rosalind Frenklin, zaslužna je za dešifrovanje molekularne stukture DNK. Njen rad sadrži ključni doprinos razumevanju fine molekularne strukture DNK, RNK, virusa, uglja i grafita. Najpoznatija je po svom radu u vezi sa dezoksiribonukleinskom kiselinom jer ona ima esencijalnu ulogu u ćelijskom metabolizmu i genetici. Otkriće strukture DNK pomoglo je naučnicima da razumeju kako se genetička informacija prenosi sa roditelja na decu. Nakon rada na DNK, Franklin je izučavala viruse mozaika duvana i polio.


AVGUST

Naučnica Maraja Mičel rođena je 1. avgusta 1818. godine. Prvu ženu koja je prisustvovala pomračenju Sunca, ilustrovala je Milica Živanović.


Američka astronomkinja još je davne 1847. godine koristila teleskop i otkrila kometu koja je kasnije postala poznata kao „Kometa gospođice Mičel“. Interesovanje za zvezde nasledila je od oca koji je tačnost zapažanja kada je reč o zvezdama proveravao hronometrom. G. Mičel je svoju decu naučio da koriste sekstant i reflektor, a Marija mu je 1930. pomagala dok je snimao pomračenje Sunca. U svojoj sedamnaestoj već je osnovala svoju školu za devojčice u podučavala ih matematici i drugim naukama. Mičel je prva žena koja je postala profesor astronomije u SAD, na Koledžu Vasar 1865. godine. Tu je i nastavila svoje opservacije, naročito Sunca, putujući po 3000 kilometara kako bi prisustvovala pomračenju. Najpoznatija je po tome što je bila prva žena članica Američke akademije nauka i umetnosti.

SEPTEMBAR

Naučnik Tomas Hant Morgan rođen je 25. septembra 1866. godine. Vukašin Stančević je svojom ilustracijom duboko zašao u tematiku genetike i uloge hromozoma, u stilu Jajoi Kusame.

Tomas Hant Morgan je američki biolog, osnivač genetike, dobitnik je Nobelove nagrade za medicinu 1933. godine za otkriće funkcije hromozoma u prenošenju naslednih svojstava. Izradio je prve mape položaja gena na hromozomima i smatra se glavnim predstavnikom teorije nasleđa. Morgan je radio i u oblasti zoologije i makromutacija na voću. Njegov rad „Drozofilija“ polazna je tačka genetike svih organizama. Radeći na životinjama otkrio je muške i ženske hromozome (X, Y), a napisao je i nekoliko knjiga o genetici. U čast ovog naučnika Američko društvo genetičara svake godine istaknutim studentima iz oblasti genetike dodeljuje Medalju „Tomas Hant Morgan“.

OKTOBAR

Naučnik Alfred Nobel rođen je 21. oktobra 1833. godine. Dizajner Marko Gole je imao čast da se eksplozivno pozabavi Nobelovim najpoznatijim otkrićem. 

Švedski hemičar i pronalazač dinamita Alfred Nobel, tokom života je imao čak 355 prijavljenih patenata. U Švedskoj počinje da proučava eksplozive, a posebno nitroglicerin. Na osnovama ovog eksplozivnog elementa Nobel je izumeo i patentirao dinamit 1867. godine. Zanimljivo je da je bio i pisac. Napisao je dvojezičnu dramu Nemesis, zasnovanu na istinitom događaju (na švedskom i esperantu). Testamentom je deo svog novca donirao švedskoj državi i osnovao fond iz kojeg će se svake godine dodeljivati nagrade u više kategorija (hemija, fizika, književnost, medicina itd.).
Nobel je bio zaprepašćen i šokiran načinom na koji je svet upotrebljavao njegov izum – dinamit, i upravo tu leži razlog njegove odluke da se nagrada koja nosi njegovo ime dodjeljuje onima koji svojim dostignućima najviše doprinose čovečanstvu.

NOVEMBAR

Naučnica Marija Kiri rođena je 7. novembra 1867. godine. Ilustracija Milice Radenković jasno pokazuje ono po čemu je Marija Kiri bila najpoznatija, a to je ispitivanje radioaktivnosti.

Francuska fizičarka i hemičarka Marija Kiri, dvostruka je dobitnica Nobelove nagrade, prvi put 1903. godine u oblasti fizike, zajedno sa mužem Pjerom Kirijem i Anrijem Bekerelom za naučna dostignuća u ispitivanju radioaktivnosti, a drugi put 1911. godine u oblasti hemije, za izdvajanje elementarnog radona. Godine 1898. bračni par Kiri otkrio je postojanje novog elementa, koji su u čast Marijine domovine Poljske nazvali polonijum. Nekoliko meseci kasnije objavili su i druge rezultate svojih istraživanja i postojanje još jednog elementa, koji su zbog njegove velike radioaktivnosti nazvali radijum. Marija Kiri do danas ostaje jedina žena koja je Nobelovu nagradu dobila dva puta.

DECEMBAR

Naučnica Ejda King Lavlejs Bajron rođena je 10. decembra 1815. godine. Romantičnu verziju prve programerke na svetu, ćerke velikog Bajrona, dala nam je Vanja Seferović sa svojom ilustracijom.

Ejda King Lavlejs Bajron, pionirka informatike i programiranja, ćerka je romantičara, pesnika Lorda Bajrona i En Izabel Milbank, bogate matematičarke. Radila je na algoritmu za izračunavanje Bernulijevih brojeva, koji je ušao u istoriju kao prvi kompjuterski program na svetu. Bavila se matematikom i zainteresovala se za projekat analitičke mašine, predvidevši njenu primenu ne samo u nauci, već i na polju komponovanja muzike i grafike. Predložila je da se pomoću analitičke mašine izračunaju Bernulijevi brojevi. Ovaj plan se ujedno smatra i prvim programom, a Ejda Lavlejs prvim programerom. U njenu čast jedan programski jezik nosi njeno ime. Dan Ejde Lavlejs, ustanovljen 2009. godine, ima za cilj da podigne svest o ženama koje se bave naukom, tehnologijom, inženjerstvom i matematikom.

 

 

Profil

Morate se ulogovati da biste poslali poruku
Uloguj se | Registruj se

Tip of the day

Perfection is attained by slow degrees; it requires the hand of time.
 

Voltaire više
Mouse Eye Tracking by PicNet Software Development Services
text