Izložba "Lan i konoplja u tradicionalnoj kulturi Šumadije"

Izložba "Lan i konoplja u tradicionalnoj kulturi Šumadije"

Izložba "Lan i konoplja u tradicionalnoj kulturi Šumadije" biće otvorena od 8. februara u Etnografskom muzeju u Beogradu (Studentski trg 13).

Izložba "Lan i konoplja", autorke Svetlane Radojković, etnologa, gostujuća je izložba koja u Etnografski muzej u Beogradu stiže iz Narodnog muzeja u Kragujevcu. 

 

 

Lan i konoplja su biljne kulture koje su, u Šumadijskoj oblasti, u okviru domaće radinosti, gajene prvenstveno radi prerade vlakana. Period obuhvaćen izložbom je od kraja 19. veka do 70-ih godina 20. veka, mada je tradicija gajenja ovih sirovina daleko starija. Na osnovu predmeta koji se čuvaju, kao kulturna dobra, u okviru Etnološke zbirke Narodnog muzeja Kragujevac, etnološke i druge stručne literature, dokumentarne građe i građe sakupljene tokom terenskih istraživanja objašnjeni su procesi gajenja i prerade, kao i primena lana i konoplje u tradicionalnoj kulturi Šumadije.

Proces gajenja obuhvata setvu, žetvu ili čupanje, kišeljenje (močenje) i sušenje lanenih i konopljanih stabljika. Sledila je prerada vlakana uz upotrebu određenih, uglavnom drvenih, alata i sprava, a zatim beljenje, bojenje i tkanje na horizontalnom razboju.
Od lanenih i konopljanih vlakana, raznovrsnim tehnikama ručnog tkanja, dobijana su platna i tkanine. Od njih je izrađivano tekstilno pokućstvo – razni prekrivači i pokrivači (slamarice, čaršavi, jastuci, guberi) koje je prvobitno bilo namensko, funkcionalno i jednostavno i u tehničkom i u likovnom smislu. Kombinovanjem konoplje i vune izrađivane su torbe i ćilimovi, a kombinacijom sa kozjom dlakom izrađivane su i vreće, bisage...

Laneno i konopljano platno korišćeno je i za krojenje i šivenje osnovnih delova odeće: dugih i kratkih muških i ženskih košulja, dugih muških gaća, pantalona, sukanja.
Dok su prerađivani u domaćoj radinosti seoskih zajednica, lan i konoplja i predmeti izrađeni od ovih sirovina su osim utilitarne funkcije, nosili i značajna socijalna i obredno-religijska značenja. Za konoplju su vezani mnogi običaji i verovanja, počev od sejanja, zatim gajenja i procesa obrade, sve do finalnih proizvoda, a navedena su verovanja u njena profilaktična i lekovita svojstva.
U drugoj polovini 20. veka, sveukupnim razvojem društva, industrije, masovnim korišćenjem industrijskog pamuka kao polufabrikata, došlo je do napuštanja gajenja lana i konoplje, najpre u oblastima bližim gradu pod uticajem gradskog tržišta, a zatim i u udaljenijim selima. Svetlana Radojković

Profil

Morate se ulogovati da biste poslali poruku
Uloguj se | Registruj se

Tip of the day

Perfection is attained by slow degrees; it requires the hand of time.
 

Voltaire više
Mouse Eye Tracking by PicNet Software Development Services
text